M&A Trend Forum 2026: “Nederland is underleveraged en rijp voor een overname”

Tijdens het M&A Trend Forum bij ING schetste econoom Mathijs Bouman een Nederlandse economie die het op korte termijn verrassend goed doet, maar structureel tegen haar grenzen aanloopt. Zijn oproep aan het bedrijfsleven was opvallend: “Vernietig banen en wees er trots op.”

The New Deal Economy

Op donderdag 8 oktober vond het M&A Trend Forum 2026 plaats bij ING Cedar aan de Bijlmerdreef in Amsterdam. Ondanks de drukte van het najaar wisten veel M&A-professionals tijd vrij te maken voor het forum.

Namens de M&A Community heette Jeppe Kleijngeld, hoofdredacteur van MenA.nl en M&A Magazine, de deelnemers welkom. Hij bedankte alle partners van de M&A Community, in het bijzonder Platinum Partner Ansarada en ING als gastheer van het evenement.

Vervolgens introduceerde Kleijngeld het thema: The New Deal Economy: What Is Moving the Deal Market? “Er gebeurt veel in de wereld. We hebben te maken met oorlogen, geopolitieke chaos, hoge inflatie en rentestanden, hoge energieprijzen door de oorlog in Iran en natuurlijk de AI-investeringsbubbel – of -boom, hoe je het ook wilt noemen.”

Om daar richting in te vinden, was econoom Mathijs Bouman uitgenodigd. “Hij gaat ons helpen chocola te maken van deze chaos en de kansen te identificeren voor de Europese en Nederlandse economie, en voor M&A en investeringen in de komende jaren.”

“Aantrekkende dealmarkt, maar selectiever en complexer”

Voordat Mathijs Bouman het podium betrad, nam gastheer Rob van Veldhuizen, Global Head of Corporate Finance bij ING, het woord. Hoe hij naar de dealmarkt kijkt, vertelde hij eerder dit jaar al in een interview met MenA.nl: de markt trekt duidelijk aan, maar is selectiever en complexer geworden.

ING heeft nog nooit zoveel mandaten in portefeuille gehad, zowel in aantal als in omvang, en private equity beschikt over enorme hoeveelheden kapitaal. “De vraag is niet óf transacties plaatsvinden, maar wanneer. Daarom zitten we momenteel in een echte window market.”

Tegelijkertijd maken geopolitieke schommelingen en een kritischere blik van toezichthouders – “of het nu gaat om de Trump-regering, Brussel of Nederland” – het sluiten van deals lastiger. Partijen grijpen daardoor vaker terug op vendor loans en creatieve earn-outstructuren. De activiteit wordt volgens Van Veldhuizen vooral gedreven door strategische transacties van goed voorbereide partijen, met AI als belangrijke aanjager. Zijn conclusie: “Succes in M&A draait meer dan ooit om voorbereiding, snelheid en kwaliteit.”

Mathijs Bouman: “Cyclisch sterk, maar structureel verzwakkend”

Daarna was het podium voor econoom Mathijs Bouman, die de zaal vanaf de eerste minuut bij zijn verhaal betrok. Vragen stellen en onderbreken mocht niet alleen, het was “eerder een plicht”. Hij opende met goed nieuws, en dat was nodig. In Europa heerst volgens hem soms een gevoel van de laatste dagen van het Romeinse Rijk.

Toch is nog niet alles verloren. Elk jaar stelt Bouman voor het FD een, naar eigen zeggen volstrekt onwetenschappelijke, ranglijst op van de beste landen ter wereld. Hij telt daarvoor vier internationale indexen bij elkaar op: concurrentiekracht, innovatie, menselijke ontwikkeling en geluk. Zwitserland wint al elf jaar op rij. Nederland staat voor het derde jaar net buiten de top drie, en de lijst wordt gedomineerd door Europese landen. “Europa is nog steeds investeerbaar.” Op de vraag uit de zaal waarom vooral kleine landen hoog scoren, wees Bouman op regressie naar het gemiddelde. Grote landen middelen hun uitschieters uit, terwijl kleine landen zowel bovenaan als onderaan kunnen eindigen.

De langste recessie die niemand opmerkte

In 2023 beleefde Nederland de langste recessie ooit: vier kwartalen op rij krimp, iets wat zelfs in 2009 of tijdens corona niet gebeurde. Toch sprak niemand erover, ook niet tijdens de verkiezingen. De werkloosheid bleef namelijk extreem laag, door de demografie en doordat bedrijven hun personeel vasthouden. “Recessies kunnen lang duren en vaak voorkomen, maar ze zijn niet meer zo erg.” Na de energiecrisis schoot de economie vooruit. Zodra de reservecapaciteit was benut, zakte de groei terug naar zo’n 1 à 1,5 procent per jaar. “Onze maximumsnelheid is laag.”

Opvallend is dat Nederland zich heeft losgezongen van Duitsland. De Duitse economie zit nog onder het niveau van vóór de energiecrisis, het Nederlandse bbp ligt er al 3 procent boven. Ook de industrie doet het beter dan de klaagzang op televisie doet vermoeden. Sinds de zomer stijgen omzet en productie en is het producentenvertrouwen weer positief, met ASML en zijn toeleveranciers als motor. Deels is dat tijdelijk: door de uitval van raffinage- en chemiecapaciteit in de Golfregio melden kopers zich ondanks de hoge energieprijzen gewoon in Rotterdam.

Het echte probleem zit dieper. Nederland is een schaarste-economie, waarin netcongestie, ruimtegebrek, het woningtekort en vooral de krappe arbeidsmarkt de groei afremmen. Bedrijfsinvesteringen blijven al jaren achter, en Nederland is gespecialiseerd in sectoren met een lage productiviteitsgroei.

Daar komt een overheid bij die volgens Bouman “illiquide maar zeer solvabel” is. Het begrotingstekort van 2,9 procent schuurt tegen de Europese grens van 3 procent, terwijl de staatsschuld laag is. “We zijn underleveraged. Tegen een bedrijf zou je zeggen: je bent rijp voor een overname.” Volgens Bouman maakt bovendien die combinatie van illiquiditeit en solvabiliteit het lastig om te investeren, en dat is een gemiste kans.

Een deelnemer wees erop dat investeringen in infrastructuur het tekort jarenlang zouden opdrijven. Bouman gaf hem gelijk, maar vindt dat het debat over schuld moet gaan over waaraan je het geld uitgeeft. Nu staan dogma’s dat in de weg.

Daar komt een overheid bij die volgens Bouman “illiquide maar zeer solvabel” is. Het begrotingstekort van 2,9 procent schuurt tegen de Europese grens van 3 procent, terwijl de staatsschuld laag is. “We zijn underleveraged. Tegen een bedrijf zou je zeggen: je bent rijp om op overnamepad te gaan.” Een deelnemer wees erop dat een meerjarig programma voor investeringen in infrastructuur het tekort over de langere termijn kan opdrijven. Bouman gaf hem gelijk, maar vindt dat het debat over schuld moet gaan over waaraan je het geld uitgeeft. Nu staan dogma’s dat in de weg.

Nog altijd bijna gratis geld

De lange rente staat weer op 3 tot 4 procent, wat vroeger gewoon normaal was. Gecorrigeerd voor inflatie is de reële rente volgens Bouman echter nog altijd laag. “We leven nog steeds min of meer in een wereld van gratis geld.” Of de rente ooit terugkeert naar nul, is een open vraag. Charles Goodhart verwacht van niet: vergrijzing maakt arbeid schaars, deglobalisering drijft de kosten op en een nieuw ‘China’ komt er niet. Maurice Obstfeld, oud-hoofdeconoom van het IMF, denkt juist dat lage groei en minder concurrentie de rente laag houden. Een deelnemer noemde de AI-investeringsgolf als reden voor een structureel hogere rente. Bouman zelf houdt het erop dat niemand het weet.

Einde van de oude globalisering

Liberation Day markeerde voor Bouman het einde van de regel gebaseerde wereldhandel. Met een apart tarief per land ging het WTO-principe van gelijke behandeling overboord. De praktische schade valt mee: de wereldhandel schudde de handelsoorlog van zich af, mede doordat Europa in hoog tempo nieuwe handelsverdragen sloot. Toch moet Europa meer doen, met strategische autonomie, energieonafhankelijkheid, defensie en vooral een echte kapitaalmarktunie. Op de vraag of de wil daarvoor er is, antwoordde hij: “Het is nog niet erg genoeg.”

Over de Europese kampioenen uit het Draghi-rapport is hij sceptisch. Als testcase noemde hij het voorgenomen samengaan van de satellietactiviteiten van Airbus, Thales en Leonardo, bedoeld om de concurrentie met SpaceX aan te gaan.

“Vernietig banen”

Zijn oproep aan het bedrijfsleven: “Vernietig banen en wees er trots op.” De productiviteitsgroei stagneert en de economie groeit alleen doordat mensen meer werken. AI kan de dienstensector de broodnodige productiviteitsgroei brengen, maar dat zeiden we tien jaar geleden ook over robots. Technologie alleen is niet genoeg. Er zijn naast het creëren van arbeidsaanbod voor productievere bedrijven, investeringen, schaal en kapitaal nodig, en minder conservatieve bestuurskamers.

Tot slot vroeg Kleijngeld welke ene ontwikkeling Nederland en Europa terug kan brengen op het pad van hogere productiviteit en groei. Het antwoord was volgens Bouman zelf “saai”: volledige Europese integratie. “Alles is hier: een hoogopgeleide beroepsbevolking, vrede en redelijk rationele bureaucraten in Brussel.” Wat ontbreekt, is een echte interne markt voor kapitaal, producten en diensten. Zijn advies aan de zaal: herlees Draghi, en lees daarna Wennink.

Uiteraard werd ook dit forum weer afgesloten met een gezellige borrel in de prachtige netwerkruimte van ING.

Kijk voor alle foto's op M&A Trend Forum 2026