Onderzoek: Grote familiebedrijven verkopen minderheidsbelang aan topmanagement

Van de grotere familiebedrijven in Nederland heeft 17 procent een regeling waarmee medewerkers mede-eigenaar kunnen worden. Nog eens 24 procent van de bedrijven zonder zo’n regeling overweegt participatie voor het topmanagement en andere sleutelfiguren. Zes procent denkt aan een regeling die voor alle medewerkers geldt.

Dat blijkt uit onderzoek van Nyenrode Business Universiteit, RSM en Van Lanschot Kempen onder 113 Nederlandse familiebedrijven. Medewerkersparticipatie is vooral bedoeld voor een beperkte groep binnen de onderneming.

Topmanagement en sleutelfiguren

Bij 89 procent van de familiebedrijven met een participatieregeling kunnen het topmanagement en andere sleutelfiguren deelnemen. Slechts 11 procent stelt de regeling open voor alle medewerkers. Gemiddeld bezitten deelnemende medewerkers 13,4 procent van de onderneming.  

Het binden van medewerkers is voor familiebedrijven de belangrijkste reden om over medewerkersparticipatie na te denken. Voor 47 procent is het bovendien een aantrekkelijk onderdeel van de beloning, omdat het niet direct ten koste hoeft te gaan van de liquiditeitspositie van de onderneming.

Concurrentiedruk

Ook concurrentiedruk en de vraag van medewerkers spelen een rol. Respectievelijk 16 en 11 procent noemt deze factoren als reden om voor medewerkersparticipatie te kiezen.

Familiebedrijven die al ervaring hebben met participatie, zijn overwegend positief over de effecten. Zo vindt 95 procent dat medewerkers die mede-eigenaar zijn gemotiveerder zijn om bij te dragen aan het succes van het bedrijf. Ook zegt 95 procent dat zij zich sterker betrokken voelen. Daarnaast verwacht 89 procent dat deze medewerkers langer aan het bedrijf verbonden blijven.

Principiële stap

Ondanks de groeiende belangstelling blijft het delen van eigendom voor veel familiebedrijven een principiële stap. Van de bedrijven zonder participatieregeling zegt 69 procent geen eigendom uit handen te willen geven.

Daarnaast vormt de complexiteit van een participatieregeling een belangrijke drempel. 53 procent noemt de fiscale, juridische en administratieve aspecten als struikelblok. Ook het vertrek van medewerkers met een belang in de onderneming (49 procent), mogelijk tragere besluitvorming (44 procent) en de financiële gevolgen van het terugkopen van participaties (35 procent) worden genoemd.

Voor veel familiebedrijven blijft volledig familiebezit daarmee het uitgangspunt, aldus de onderzoekers. Tegelijkertijd wijst de groeiende belangstelling voor medewerkersparticipatie erop dat dat uitgangspunt minder vanzelfsprekend wordt wanneer ondernemingen moeite hebben om personeel aan zich te binden.

Fiscale aansluiting

Volgens Laura Bles-Temme, Managing Partner bij RSM, vraagt de invoering van een participatieregeling wel om een zorgvuldige afweging. "Het begint daarom niet met de vraag hóé je medewerkers laat participeren, maar waarom. Pas daarna kun je een regeling zo vormgeven dat deze zowel bij de onderneming als fiscaal goed aansluit.”

De fiscale gevolgen kunnen volgens haar onder meer samenhangen met de waardering van de aandelen, de financiering en de voorwaarden waaronder medewerkers instappen.