Privaat kapitaal in 2025: Recordjaar voor buyouts, groeikapitaal in de problemen

Dat meldt de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP).

De Nederlandse markt voor privaat risicokapitaal toont in 2025 een opvallend tegenstrijdig beeld. Aan de ene kant wierven buyout-fondsen een recordbedrag van 6,9 miljard euro op, een stijging van 43 procent ten opzichte van het voorgaande jaar.

Ook de investeringen in venture capital (VC) bleven voor het vierde jaar op rij boven de 1 miljard euro uitkomen, met opvallende deals in sectoren als kwantumcomputing (QuantWare), kernafvalrecycling (Thorizon), energieopslag (Return) en medtech (AMT Medical, Sirius Medical).

Toch is er een donkere wolk: de fondsenwerving voor groeikapitaal – cruciaal voor scaleups die de sprong willen maken van 50 miljoen euro naar 500 miljoen euro omzet – kelderde naar een historisch dieptepunt van 32 miljoen euro.

Een alarmerende ontwikkeling, juist nu Nederland extra investeringskracht nodig heeft om de ambities van het rapport-Wennink te verwezenlijken: 150 tot 190 miljard euro aan extra privaat kapitaal in de komende tien jaar.

Buyouts en VC: recordcijfers, maar structurele uitdagingen
De buyout-markt kende een historisch hoogtepunt met 6,9 miljard euro aan opgehaald kapitaal, meer dan het dubbele van het tienjarig gemiddelde (3,7 miljard euro). Ook het aantal VC-investeringen bleef robuust: 1,18 miljard euro vloeide naar 411 Nederlandse startups, met name in deeptech, energietransitie en medtech.

Toch was het aantal exits (245) weliswaar hoog, maar met 65 afschrijvingen – ruim boven het tienjarig gemiddelde van 37 – een zorgwekkend signaal.

"Succesvolle verkopen blijven zeldzaam", aldus de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP). Slechts 18 verkopen aan strategische partijen en 5 beursgangen vonden plaats, terwijl het tienjarig gemiddelde op 14 beursintroducties ligt.

Groeikapitaal: de ontbrekende schakel
De echte pijnpunt is echter de groeikapitaalfondsenwerving, die instortte naar 32 miljoen euro – ver onder het tienjarig gemiddelde van 289 miljoen euro.

Felix Zwart, hoofd onderzoek bij de NVP, waarschuwt: "Zonder voldoende groeikapitaal ontbreekt de brug tussen vroege VC-financiering en volwassen private equity. Nu vullen vooral buitenlandse investeerders deze leemte, wat Nederland kwetsbaar maakt."

Hoewel Nederlandse scaleups 513 miljoen euro aan groeikapitaal ontvingen – een verviervoudiging ten opzichte van 2024 – komt dit kapitaal grotendeels van pensioenfondsen en strategische partijen, niet van gespecialiseerde groeikapitaalfondsen.

APG’s directe investering in energieopslagbedrijf Return toont aan dat Nederlands pensioengeld wél zijn weg kan vinden naar innovatie, maar voor de meeste pensioenfondsen zijn directe investeringen te risicovol. Professionele fondsbeheerders bieden de nodige risicospreiding, mits de fondsen groot genoeg zijn.

Pensioengeld: potentieel aanwezig, maar onbenut
De NVP benadrukt dat Nederlands pensioenvermogen een krachtige motor kan zijn voor de risicokapitaalmarkt, maar dat de toegang voor scaleups nog onvoldoende is geregeld.

Martijn van Dam, voorzitter van de NVP, stelt: "Onze sector kan een hoofdrol spelen in de benodigde investeringen, maar dan moet het groeikapitaal wel over voldoende middelen beschikken. Nu investeren vooral buitenlanders in onze scaleups. Dat is mooi, maar het maakt ons afhankelijk."

De afgelopen jaren zagen we dat 6 beursgangen (tegen een gemiddelde van 14) onvoldoende zijn om een gezonde exitmarkt te creëren. Zonder exits geen nieuwe fondsen, en zonder nieuwe fondsen geen volgende generatie scaleups.

Actie vereist in 2026
De NVP roept pensioenfondsen, overheid en corporates op om gezamenlijk het risicokapitaalklimaat in Nederland te versterken. Dit kan door:

• Versterking van VC- en groeikapitaalfondsenwerving, met name voor de cruciale groeifase.
Stimulering van een dynamische exitmarkt, waarbij corporates vaker start- en scaleups overnemen om innovatie in huis te halen.

• Behoud van het Toekomstfonds en regelingen als Seed Capital, VFF en Innovatiekrediet, die aantoonbaar leiden tot meer private investeringen in vroege fase en innovatie.

Van Dam: "De investeringskracht en infrastructuur zijn aanwezig. Waarom zou Nederlands kapitaal rendement buiten onze grenzen zoeken als we hier thuis ook waarde kunnen creëren?"

Investeringen: VC blijft sterk, buyouts domineren
In 2025 investeerden Nederlandse en buitenlandse VC-partijen 1,18 miljard euro in 411 startups. Opvallende deals waren onder meer:

Gradyent (Rotterdam, digital-twinplatform voor warmtenetwerken): 28 miljoen euro Serie B, geleid door Blue Earth Capital.

Thorizon (Amsterdam, modulaire kernreactoren op thorium): 20 miljoen euro, met steun van Invest-NL en de provincie Noord-Brabant.

AMT Medical(Ede/Utrecht, hartchirurgische innovaties): 22 miljoen euro Serie B, geleid door Bender Analytical Holding.

In de buyout-sector investeerden private-equity-partijen 4,46 miljard euro in 108 Nederlandse bedrijven. Grote deals waren onder meer de overname van Vestacy (Reckitt’s Essential Home, waarde tot 4,8 miljard US dollar) door Advent International en de acquisitie van Valcon (digitale transformatie) door Rivean Capital.

Desinvesteringen: beursvenster blijft gesloten
Het aantal desinvesteringen in VC (245) en groeikapitaal (70) lag boven het tienjarig gemiddelde, maar de kwaliteit van de exits is zorgwekkend. In de VC-sector waren 65 afschrijvingen (27 procent boven trend), terwijl succesvolle verkopen aan strategische partijen (18) en beursgangen (5) schaars bleven.

In de buyout-sector daalde het aantal verkopen naar 68 – historisch laag (tienjarig gemiddelde: 78). Verkoop aan strategische kopers (22) en andere PE-fondsen (20) bleven de dominante uittreedroutes.

Fondsenwerving: record voor buyouts, dieptepunt voor groeikapitaal
De buyout-fondsenwerving bereikte een record van 6,9 miljard euro, met opvallende nieuwe fondsen als:

• AlpInvest Co-Investment Fund IX: 4,1 miljard dollar (wereldwijd co-investeringen).
• Egeria Private Equity Fund VI: 1,25 miljard euro (mid-market buyouts in Benelux en DACH).
• Bencis Fund VII: 625 miljoen euro (mid-market in Benelux en DACH).

Aan de andere kant was de groeikapitaalfondsenwerving met 32 miljoen euro nagenoeg stilgevallen. Ook de VC-fondsenwerving daalde naar 816 miljoen euro (2024: 3,29 miljard euro), maar dit is grotendeels toe te schrijven aan het ontbreken van megafondsen in 2025. Wel bleven early-stage fondsen stabiel met 17 actieve fondsen.

Conclusie: een markt in balans zoeken
De Nederlandse risicokapitaalmarkt staat voor een cruciaal moment. Enerzijds toont de markt veerkracht met recordfondsenwerving in buyouts en robuuste VC-investeringen.

Anderzijds dreigt een structureel tekort aan groeikapitaal de toekomst van Nederlandse scaleups te ondermijnen.

De NVP benadrukt dat samenwerking tussen pensioenfondsen, overheid en corporates essentieel is om de markt toekomstbestendig te maken. Zonder actie dreigt Nederland niet alleen innovatie, maar ook economische groei en werkgelegenheid mis te lopen.