De Benelux-exitgolf is begonnen
In Nederland, België en Luxemburg bereidt een hele generatie oprichters zich voor op hun exit. Decennia geleden bouwden zij installatiebedrijven, groothandels, technische bedrijven en logistieke ondernemingen op, en velen leiden die sindsdien zelf.
Nu komt het pensioen in zicht. Voor de meesten is de verkoop van hun bedrijf de grootste financiële gebeurtenis van hun leven, en ze doen het maar één keer. Hoe goed ze zich voorbereiden, kan bepalen wat ze er uiteindelijk aan overhouden.
Voor adviseurs betekent dat een golf aan mandaten. Voor oprichters is het een deadline die dichterbij is dan het lijkt.
De cijfers achter de golf
In Nederland is 35 procent van de kleine ondernemers nu bezig met de verkoop van hun bedrijf (12 procent) of is van plan dat binnen vijf jaar te doen (23 procent).
Volgens de Kleinbedrijf Index van februari 2026 gaat het om meer dan 500.000 bedrijven met maximaal 50 medewerkers. De belangrijkste reden die wordt genoemd, is de naderende AOW-leeftijd.
In Vlaanderen bleek uit de enquête van VLAIO uit 2023 onder bedrijfsleiders ouder dan 55 dat 56,6 procent verwacht de leiding binnen vijf jaar over te dragen, en 39,3 procent verwacht in die periode ook het eigendom over te dragen.
In Luxemburg, waar het MKB goed is voor 75 procent van de werkgelegenheid, verwachten bankadviseurs van Spuerkeess dat een derde van de ondernemers de komende jaren met pensioen gaat.
De grootste verschuiving zit in wie er koopt. Van de Vlaamse bedrijfsleiders die weten wie hun aandelen zal overnemen, verwacht 47,7 procent een externe verkoop en 45,6 procent een familiale overdracht.
Bij niet-familiebedrijven loopt het aandeel externe verkopen op tot 68,7 procent. De sleutels overdragen aan een zoon of dochter is niet langer vanzelfsprekend. Meer van deze exits worden echte verkoopprocessen, met kopers, due diligence en een dataroom.
Voor adviseurs: de mandaten gaan naar wie er vroeg bij is
In onze gesprekken met oprichters horen we vaak dat ze hun eerste gesprekken voeren met hun accountant, mogelijke opvolgers en familie, nog voordat ze een M&A-adviseur benaderen. Tegen de tijd dat een verkoop formeel wordt, ligt de adviesrelatie vaak al vast. De adviseurs die deze mandaten het best kunnen binnenhalen, zijn degenen die al jaren vóór het mandaat van waarde zijn, niet pas weken ervoor.
De meeste van deze klanten verkopen voor het eerst. Slechts een derde van de Nederlandse ondernemers die een verkoop plannen, heeft eerder een bedrijf gekocht of verkocht. Dat betekent meer uitleggen, meer achter zaken aan zitten en meer tijd kwijt zijn aan het op orde brengen van documenten zodat een koper ze accepteert.
Vermenigvuldig dat met een volle portefeuille aan mid-market mandaten die tegelijk lopen, en de voorbereiding kan het knelpunt worden. De kantoren die de concurrentiespanning vasthouden en op tijd closen, zijn degenen die de gereedheid van al hun klanten op één plek kunnen overzien en de hiaten vinden voordat de koper dat doet.
Voor oprichters: je verkoopt maar één keer
Hoop is geen strategie, maar het is wel hoe de meeste ondernemers de verkoop benaderen. Van de Nederlandse ondernemers die een verkoop overwegen, heeft slechts 17 procent concrete stappen gezet. Meer dan een derde zegt geen idee te hebben welke prijs ze moeten vragen, en een even groot deel kent de fiscale of financiële gevolgen niet.
Vlaamse ondernemers zijn verder. Van degenen die binnen vijf jaar willen overdragen, is 64,4 procent actief bezig met de voorbereiding. Maar van degenen die in die periode een meerderheidsbelang overdragen, zegt slechts 27,9 procent dat de voorbereiding is afgerond.
Kopers prijzen onzekerheid in. Een ontbrekend contract wordt een vraag. Een vraag wordt vertraging. Vertraging wordt onderhandelingsmacht, en die uit zich meestal in een lagere prijs, een langere earn-out of strengere garanties.
Dat is belangrijk, want oprichters zeggen dat ze zelf de regie willen houden over hun exit. In het Nederlandse onderzoek geeft 37 procent de voorkeur aan een geleidelijke overdracht in fasen, terwijl slechts 16 procent een earn-out zou accepteren.
Dealklaar zijn kan oprichters een sterkere positie geven om over hun gewenste voorwaarden te onderhandelen. Dat betekent dat contracten, financiële administratie, vastgoeddocumenten, personeelsdossiers en documentatie over intellectueel eigendom op één plek geordend klaarliggen voordat de eerste koper belt.
Oprichters die elke euro omdraaien
Oprichters die jarenlang scherp op de kosten hebben gelet, zullen de kosten van een verkoop waarschijnlijk net zo kritisch bekijken.
De Nederlandse cijfers laten die gevoeligheid al zien. Aan de kleinere kant van de markt merkt de Kleinbedrijf Index op dat adviesvergoedingen van 20.000 euro tot 50.000 euro simpelweg onbereikbaar zijn. En 40 procent van de ondernemers beseft nog niet dat ze de verkoop mogelijk zelf moeten helpen financieren, door geld in het bedrijf te laten staan voor de koper.
Voor adviseurs verandert dat het verhaal. Een oprichter zal vragen wat elke regel in de opdrachtbevestiging oplevert, en wat het zou kosten om daar minder van te doen. Tarieven die oplopen met elk extra geüpload document of elke extra week dat de dataroom openstaat, zullen ter discussie worden gesteld.
Het antwoord is niet goedkoper advies. Het is minder verspild werk. Voorbereiding die vroeg en in de eigen tijd van de oprichter gebeurt, scheelt uren die anders onder tijdsdruk opgaan aan het najagen van documenten. Een prijsstelling die een oprichter vanaf dag één begrijpt, houdt het gesprek bij de waarde en niet bij de facturen.
Klaar voordat de koper belt
De Benelux-exitgolf is geen voorspelling. Hij zit al in de cijfers, en hij zal zich de komende vijf jaar voltrekken, of ondernemers er nu klaar voor zijn of niet.
Voor oprichters is de opdracht om te weten waar het bedrijf staat voordat iemand anders dat weet. Voor adviseurs is het de opdracht om degene te zijn die hen daarbij heeft geholpen. Ansarada biedt oprichters en hun adviseurs een beveiligde omgeving om de documenten te uploaden en te ordenen waar een koper om zal vragen. Vervolgens kunnen ze AiDA vragen de gereedheid te beoordelen, hiaten en rode vlaggen te signaleren en due diligence-vragen te beantwoorden, lang voordat de klok van een deal begint te tikken.
Plan een gesprek met mij in om te zien hoe Ansarada bedrijven dealklaar maakt en de verkoop op koers houdt, van voorbereiding tot closing.
Jeroen Palmen
Jeroen werkt als Inside Sales Representative bij Ansarada met dealmakers in de hele Benelux. Eerder werkte hij in M&A-advisering bij Hogenhouck en in investor relations binnen private equity. Hij heeft een MSc in Strategic Corporate Finance.