Skin in the game, geen exitstress: zo investeert Momentum radicaal anders
Een buitenbeentje in de investeerderswereld mag je Momentum Global Ventures wel noemen. Zelfs de locatie bevestigt dat; geen gelikte glazen kantoortoren aan de Zuidas, maar een prachtig industrieel pand aan het water in Amsterdam-Oost.
In 2007 richtte Martijn van Rheenen ‘zijn’ Momentum Global Ventures op. De Oprichter en Hoofd Investeringsstrategie wordt tijdens het gesprek geflankeerd door Pieter Six, Asset Manager Photonics Tech en Joost Oostveen, Asset Manager Water en AI Assets. Naast het drietal werken nog 22 collega’s hier aan de Cruquiusweg.
Momentum kan buigen op zo’n 1.000 relaties en co-investeerders. “Allen gelijkgestemden”, benadrukt Joost Oostveen, volgens zijn eigen omschrijving jarenlang ‘running mate van CEO’s in de financiële dienstverlening’.
Oprichter Martijn van Rheenen: “Het gaat uiteindelijk om het karakter van mensen, dát moet onderling passen. Toen ik ruim 17 jaar geleden begon, hadden we meer ambitie dan geld. Na die start heb ik structuur kunnen creëren, om vervolgens kapitaal aan te trekken.”
Momentum ondersteunt bedrijven die de grootste uitdagingen van deze tijd durven aan te pakken. Gedreven door technische vooruitgang, klimaatverandering en maatschappelijke ontwikkelingen. Belangrijkste doelstelling: markten transformeren ten gunste van mens en planeet, met – dat vooral – oog voor toekomstige generaties. Opschaalbare innovatie. Waarbij Van Rheenen benadrukt dat Momentum geen belegger is en er recent afscheid is genomen van de toevoeging ‘Capital’ in de bedrijfsnaam.
“Als co-investeerders delen we altijd in zowel de risico’s als de opbrengsten”
“Wij staan naast onze ventures en partners en investeren niet alleen ons eigen kapitaal, maar ook onze expertise, ons netwerk en onze tijd”, aldus Joost Oostveen. “Als co-investeerders delen we altijd in zowel de risico’s, als de opbrengsten. Deze ‘skin in the game’-filosofie weerspiegelt ons geloof in echte samenwerking en wederzijdse groei.”
Met als kernwoorden: blijvende waardecreatie, naast impact. Momentum onderscheidt zich verder door met eigen kapitaal te investeren, gecombineerd met kapitaal van ondernemende professionele investeerders. Daarnaast wordt een hybride model gehanteerd van obligaties en eigenaarschap. Zodra een onderneming zich bewezen heeft en de eerste risico’s zijn weggenomen, krijgen co-investeerders de mogelijkheid hun obligaties om te zetten in eigenaarschap.
Pieter Six, vóór zijn komst naar Momentum in functies actief voor onder andere ING en ABN AMRO in Hong Kong : “Wij zijn geen klassieke private equity-organisatie met fondsstructuren, winstdeling en fonds fees. Wij kennen geen GP/LP-hiërarchie, geen Buy & Break. We trekken samen op, met gelijkgestemden, voor lange termijn waardecreatie met impact”.
Oók onderscheidend: daar waar PE-partijen en de meeste investeerders voor 4 tot 8 jaar aan boord blijven, doet Momentum dat in de regel voor veel langere perioden. “Soms al sinds 2008 en 2013”, aldus Martijn van Rheenen. “Wij zijn zeker níet van het korte-termijn rendement, al beleeft dat op dit moment zijn piek in de investeerdersmarkt. Als we er als mensheid decennia over hebben gedaan om allerlei problemen te creëren, kun je – ook als investeerder – niet verwachten dat die in een paar jaar zijn opgelost.”
“Stop met die termijnen van 4, 5 of 7 jaar, durf het over 15 jaar te hebben”
Van Rheenen vervolgt: “Stop met die termijnen van 4, 5 of 7 jaren, durf het toch eens over 15 jaar te hebben! Geef daar bijvoorbeeld een fiscale beloning voor. Daarom kiezen wij uitsluitend voor bedrijven – of we richten ze zelf op – voor die volgende generaties. Denk maar aan de naam Perpetual Next, voor lange termijn blijvende impact. Daarin maken we in- en uitstapmomenten voor onze co-investeerders mogelijk, maar de ondernemingen waarin we investeren, zijn voor altijd. Voor de kinderen van onze kinderen.”
Daarbij hebben de mannen en vrouwen van Momentum hun visie op impact en innovatie de afgelopen 17 jaar vooral zien evalueren in de mate waarin vroegtijdig wordt geanticipeerd op marktveranderingen en in de bereidheid om de lange termijnoriëntatie nog explicieter te maken. Want in die afgelopen tijd werd bevestigd dat de koers van Momentum wérkt, dat het mogelijk is om duurzame ondernemingen op te bouwen die er zowel maatschappelijk toe doen, als dat er financieel rendement wordt opgebouwd.
Joost Oostveen: “Dat versterkt onze overtuiging om juist niet te worden geleid door een enkele regeerperiode of die korte termijntrend. Maar om voorbij die horizon te kijken en stabiele waardecreatie na te streven. Dus meer focus op schaalbaarheid, meer focus op ventures die écht markten transformeren, meer focus op de rol die wij zelf als actieve partner spelen.”
Eén van die bedrijven waarin Momentum voor lange tijd bij betrokken is: het al eerder genoemde Perpetual Next, dat organische reststromen tot hoogwaardige bio-grondstoffen transformeert. Het bedrijf is toonaangevend in de voorbehandeling van die organische reststromen en zet afvalstromen om in wereldwijde grondstoffen.
VLNR: Joost Oostveen, Martijn van Rheenen en Pieter Six
‘Verspilling wordt tegengegaan, de circulaire economie versterkt’
“De combinatie van intellectueel eigendom en operationele ervaring heeft geleid tot twee unieke blauwdrukken voor de productie van bio-methanol en biogas (bio-methaan) op industriële schaal”, aldus Martijn van Rheenen.
“Samen met het Amerikaanse TSI en andere wereldwijde partners schaalt Perpetual Next deze blauwdrukken op naar vijf productiefaciliteiten en draagt zo concreet bij aan de reductie van fossiele koolstof en CO2-uitstoot. Door koolstof in producten op te slaan, wordt de CO2-cyclus verlengd en de druk op het klimaat verminderd. Perpetual Next werkt hiermee ook hard aan de noodzakelijke grondstoffentransitie. Daarnaast worden organische reststromen omgezet in waardevolle grondstoffen en producten, waardoor verspilling wordt tegengegaan en de circulaire economie wordt versterkt.”
Van groot belang, want, zo benadrukken de Momentum-collega’s: er woedt een wereldwijde grondstoffenoorlog en methanol-productie geldt als vitale infrastructuur. Saillant ‘detail’ daarbij: de voorloper van Perpetual Next werd in 2012 uit de boedel gekocht, nu is het bedrijf één van de grote mondiale spelers op het gebied van methanol en ligt gedeeltelijke verkoop op korte termijn voor de hand. Zodat het bedrijf zich met het geld van grote investeerders verder kan ontwikkelen. “Toch een soort van jongensdroom die uitkomt”, aldus het drietal.
Nóg zo’n innoverend bedrijf waar Momentum al jaren nauw bij betrokken is: Seaborough, gespecialiseerd in luminescente nano-materialen met een breed scala aan toepassingen in lichttechnologie. Het Seaborough-team combineert fundamentele nano-wetenschap met praktische engineering en is wereldwijd toonaangevend in het ontwerpen en produceren van hoog presterende nano-engineered phosphors.
Met een sterke focus op R&D, commercialisatie en licenties brengt Seaborough baanbrekende materialen naar de markt. EuroLED®, een gepatenteerde innovatie, verhoogt de efficiëntie van warm-witte LED’s tot wel 20 procent zonder concessies aan kleurkwaliteit. Samenwerkingen met onder andere Luminus en Current Chemicals versnellen de wereldwijde uitrol.
“Technologie van Seaborough kan wereldwijd bijdragen aan minder verbruik en uitstoot”
Door de technologie van Seaborough als basis voor LED’s te gebruiken, kan het energieverbruik met 15 tot 20 procent worden verminderd op vrijwel elke witte LED. Dit heeft een significante impact op zowel de LED-markt, die sterk prijs- en efficiëntie gedreven is, als op het milieu. Pieter Six: “Seaborough ontwikkelt nano-engineered phosphors die de efficiëntie en levensduur van LED-verlichting aanzienlijk verbeteren, en zo wereldwijd bijdragen aan minder energieverbruik en minder uitstoot.”
Dan is er in de wijdvertakte investeringsportefeuille van Momentum nog SunLED, dat ontwikkelt nabij-infraroodtechnologie die gezondheidsvoordelen van zonlicht naar binnen brengt. Ongeveer 50 procent van het buitenlicht bestaat uit dat zogenoemde nabij-infrarood licht. Dit onzichtbare deel van het zonspectrum is gunstig voor de menselijke gezondheid. SunLED ontwikkelt de technologie en apparaten die dit gezonde licht op mensen in binnenruimtes kan projecteren. Daarvoor werd afgelopen negen jaar intensief onderzoek gedaan.
Pieter Six, tevens voorheen CEO van SunLED en nog steeds nauw betrokken bij die ontwikkeling: “De technologie kan worden toegepast op en in vrijwel elk type apparaat – bijvoorbeeld laptops, autodashboards, smartphones of vliegtuigschermen”, legt hij uit. “We hebben zojuist de eerste SunBooster-apparaten (zie foto) ontvangen. Inzetbaar op plekken waar mensen langere tijd ‘binnen’ doorbrengen. Zodat het apparaat het gezonde licht op de gebruikers kan laten schijnen. Schermtijd wordt zo gezond gemaakt.”
De SunBooster van SunLED brengt het gezonde deel van zonlicht in binnenruimtes. “Deze SunLED-technologie is gepatenteerd en ondersteunt de fysieke gezondheid, verbetert het mentale welzijn en heeft een positieve invloed op het immuunsysteem”, vervolgt Six. “Al die voordelen zijn wetenschappelijk bewezen. Met resultaten als een lagere hartslag in rust, minder slaperigheid, meer energie en een verbeterd immuunsysteem. Wij denken dan ook dat dit zowel een wellness-, als een medisch product is. Overigens is SunLed recent door TIME Magazine uitgeroepen als één van dé inventions van 2025. Omdat het de kwaliteit van leven verbetert, potentieel voor miljoenen mensen. Een gigantische mijlpaal en validatie dat deze technologie enorme potentie heeft.”
“Onze themaparken versterken gemeenschappen door waardevolle familiemomenten”
Een heel andere tak van sport waarin Momentum actief is: Momentum Leisure wil gemeenschappen versterken door ontspanning, waardevolle familiemomenten en educatie samen te brengen in themaparken. Momentum Leisure is de snelst groeiende themaparkformule in Centraal- en Oost-Europa en bedient een groeimarkt van meer dan 55 miljoen mensen. Het ontwikkelt, bouwt, thematiseert en exploiteert unieke bestemmingen waar families samenkomen om blijvende herinneringen te creëren.
“Sinds 2008 hebben we in grondposities geïnvesteerd en vanaf 2018 hebben we 3 succesvolle parken in Polen geopend en breiden we momenteel uit met nieuwe locaties”, legt Martijn van Rheenen uit. “We zijn daarmee begonnen in een tijd dat er veel kritiek was in Nederland op Poolse werknemers. Je had zelfs een ‘Meldpunt Polen’, ik heb me daar vreselijk aan geërgerd. Polen heeft zich immers op een geweldige wijze ontwikkeld, is een prachtig land. Momentum Leisure loopt voorop in de combinatie van retail en leisure en werkt samen met internationale IP-leiders en retail-ontwikkelaars om heel bijzondere ervaringen te creëren met wereldberoemde merken als Paramount/Nickelodeon, Studio 100 en De Smurfen van Peyo.”
Momentum Leisure biedt families in Centraal- en Oost-Europa de kans om samen te ontspannen en van ‘schermvrije vrijetijdsbesteding’ te genieten. Deze vorm van recreatie was – en is in sommige gebieden nog steeds – niet vanzelfsprekend in de regio. Energieneutraal opereren is een belangrijk aspect van de activiteiten van Momentum Leisure. De parken worden grotendeels van stroom voorzien door 10.000 m² geavanceerde zonnepanelen, waarbij sommige 75 tot 90 procent van hun elektriciteit opwekken en overtollige energie delen met de lokale gemeenschap.
“Innovatie met maatschappelijke relevantie is voor ons geen loze term”
Rode draad bij de investeringen van Momentum: er moet sprake zijn van validatie. Joost Oostveen: “Voor ons is innovatie met maatschappelijke relevantie geen loze term. Het betekent dat we bij de start van een onderneming expliciet ecologische en sociale doelstellingen definiëren en deze integreren in het business model. We koppelen deze aan de United Nations Sustainable Development Goals (SDG’s) en maken ze meetbaar. We kijken concreet naar banen die worden gecreëerd, naar verbeteringen in leefomgeving of gezondheid, naar vermindering van CO2-uitstoot of elektriciteitsverbruik. Denk aan de nano-materialen van Seaborough, waarmee een wereldwijde elektriciteitsbesparing van 15 tot 20 procent mogelijk is.”
Pieter Six vult aan: “Onze investeringen dragen rechtstreeks bij aan minimaal 10 van de 17 SDG’s van de VN. De toets is dus: er is bewijsbare, schaalbare impact én er is een commercieel model waarmee de onderneming zelf voort kan bouwen. Zit de venture ingebed in een toekomstige markttransitie (bijvoorbeeld circulaire economie, clean water, nieuwe materialen)? Als deze 3 criteria zijn beantwoord, weten we dat we structurele verduurzaming ondersteunen.”
De investeringsfilosofie van Momentum is dat altijd eerst met eigen kapitaal wordt geïnvesteerd. “Dat zit diep in ons DNA verankerd”, zegt Joost Oostveen. “Je kan goed voor het geld van anderen zorgen, als je er ook met je eigen geld in zit. Net zoals je expertise, netwerk en tijd beschikbaar stelt. Het is die ondernemers drive. Je bent zo deelgenoot in het ondernemersrisico. Die werkwijze moet je niet uit de weg gaan, die moet je juist opzoeken. Om onderdeel van het grote avontuur te zijn.”
“Om te beginnen een waarschuwing: investeer met geld dat je voorlopig kan missen”
Veel van de ondernemingen waarin Momentum participeert, werken aan circulaire en groene chemie-oplossingen. Wat dat van investeerders qua kennis en geduld vraagt, eist?
Joost Oostveen: ”Om te beginnen met een waarschuwing. ‘There is a universe of risks!’ Investeer met geld dat je voorlopig kan missen. Maar er zijn ook andere mogelijkheden. Investeerders die investeren middels een obligatie zijn vooraf bekend met looptijd en rendement. Mochten zij converteren naar equity, dan zal dat meer geduld vragen. Gelukkig werken wij met ondernemende investeerders, mensen die hun vermogen hebben opgebouwd, juist door dat ondernemen. Ze weten uit eigen ervaring wat erbij komt kijken om waarde te creëren met ondernemingen als bijvoorbeeld Perpetual Next of Sudoc.”
Bij Momentum Global Ventures wordt het belang van Nederland als innovatie-hub benadrukt. Grote kansen zien Martijn van Rheenen, Joost Oostveen en Pieter Six in samenwerking.
“Succes is samen, altijd”, zo is hun overtuiging. “Juist door overheden, grote industrie, het midden- en kleinbedrijf, banken en instellingen samen te brengen, kan er veel worden bereikt. Wij zijn ervan overtuigd dat we een fase ingaan waarin er meer gericht gaat worden op overeenkomsten. Op wat ons bindt, in plaats van de verschillen te benoemen en die vervolgens nog eens uit te vergroten. Groot denken, lange termijn denken. En dat vasthouden. Met stabiel beleid gefocust zijn en blijven. De grootste mondiale stromingen waar we nu middenin zitten, worden gevormd door artificial intelligence, gezondheid, veiligheid en verduurzaming. Daar dus vol op inzetten. En dat is weer vol van toepassing op ons, op Momentum.”
Waar het drietal over tien jaar met Momentum Global Ventures wil staan, als merk én als motor voor innovatie? “Het gaat ons om het succes van onze ventures, daar legacy mee creëren. Want dan zal ook Momentum succesvol zijn. Succes dat we te danken hebben aan die ventures én de impact die zíj hebben gerealiseerd!”
Martijn van Rheenen
Leeftijd: 48 jaar
Studie: Open Schoolgemeenschap Bijlmer (‘Niet afgemaakt, dus basisschool…’).
Woonplaats: Bloemendaal
Gezinssituatie: Partner en zes kinderen
Laatst gelezen boeken: Uitleg van de grondwet (o.a. Hirsch Ballin), Quit (Annie Duke)
Films, series: Die Welle (2008), Stop Making Sense (Talking Heads, 1984)
Vakantie: Lapland
Sport: Ne-waza
Hobby: ‘Spoken word’
Pieter Six
Leeftijd: 45 jaar
Studie: Master of Marketing (TIAS Nimbas)
Woonplaats: Naarden
Gezinssituatie: Getrouwd, drie kinderen
Laatst gelezen boek: Co-intelligentie (Ethan Mollick)
Films, series: Secrets of the Blue Zones
Vakantie: Indonesië
Sport: Tennis
Hobby: ‘Wandelen met de hond’
Joost Oostveen
Leeftijd: 53 jaar
Studie: Bedrijfskunde, Erasmus Universiteit Rotterdam
Woonplaats: Ermelo
Gezinssituatie: Getrouwd, drie kinderen, vier katten en een hond
Laatst gelezen boek: The Dynamics of Water Innovation (Paul ‘O Callaghan)
Vakantie: ‘Iedere keer wat anders, wat nieuws!’
Sport: Surfen
Hobby: ‘Geen!’
