“Kunstmatige intelligentie hoort bovenaan elke due diligence-agenda”
De Nederlandse M&A-markt start 2026 met een duidelijke boodschap: bedrijven moeten transformeren of risico lopen achter te raken.
Dat blijkt uit de ‘M&A vooruitblik 2026: Het Nederlandse perspectief’ van PwC.
Terwijl wereldwijde megadeals en AI-gedreven transacties de krantenkoppen domineren, onderscheidt Nederland zich door veerkracht, strategische keuzes en gedisciplineerde groei.
Volgens Remco van Daal, Deals Leader bij PwC Nederland, is het voor CEO’s en managementteams essentieel om voorop te lopen, niet alleen bij te blijven. Fusies en overnames zijn een bewezen middel om deze ambitie te realiseren.
De vooruitzichten voor de Nederlandse M&A-markt zijn stabiel tot licht stijgend, met transformatie en sectorspecifieke kansen als belangrijkste drijfveren. Hoewel het totale aantal deals in 2025 met 11 procent daalde – terug naar pre-COVID-niveaus – is de gemiddelde dealgrootte toegenomen dankzij grotere transacties.
Nederlandse CEO’s zijn optimistischer over overnames dan hun internationale collega’s, mede dankzij de open economie, grensoverschrijdende investeringscultuur en een gezonde private equity-markt.
Een K-vormige wereldmarkt: waar staat Nederland?
De mondiale M&A-markt vertoont een K-vormig herstel: grote, technologiegedreven deals groeien hard, terwijl het middensegment en traditionele sectoren achterblijven.
In 2025 werden 111 megadeals (transacties boven de 5 miljard dollar) aangekondigd, een stijging van 76 procent ten opzichte van 2024. Nederland, met een gebrek aan grote techbedrijven, richt zich vooral op het middensegment en traditionele sectoren. Hoewel het aantal deals daalde, groeide de waarde van Nederlandse transacties wel in lijn met de mondiale trend.
Van Daal benadrukt dat de groei vooral in de VS plaatsvindt: “Wij hebben in Nederland weinig grote techspelers, waardoor we minder groei zien. Dat is zowel in M&A als op de publieke markten het geval.” Toch is er geen sprake van stilstand. Nederlandse bedrijven zijn actief op zoek naar strategische kansen, met name in sectoren als defensie, energie-infrastructuur en duurzaamheid.
AI due diligence: de nieuwe boardroom-eis
Voor dealmakers is het niet beoordelen van de impact van AI op het businessmodel van een overnamedoel de grootste valkuil.
AI-due diligence is geen ‘mooie aanvulling’ meer, maar een essentieel agendapunt. Van Daal is duidelijk: “Als je het over due diligence hebt, moet AI-diligence nummer één zijn. De vraag die elke investeringscommissie moet stellen is: Bestaat dit businessmodel over twee, vier of zes jaar nog?”
De uitdaging is reëel: de impact van AI is zeker, maar de precieze vorm blijft onzeker. Bedrijven die deze vraag negeren, lopen het risico assets te kopen waarvan de waarde snel afneemt. “Het grootste risico is AI negeren omdat de richting onzeker is. Wat zeker is, is dat AI impact zal hebben”, waarschuwt Van Daal.
Geopolitieke onzekerheid: bedreiging en kans
Geopolitieke instabiliteit en binnenlandse beleidsonzekerheid zorgen voor aarzeling bij buitenlandse investeerders.
Van Daal: “De onvoorspelbaarheid van de overheid beïnvloedt het ondernemingsklimaat en de toegang tot de arbeidsmarkt.”
Toch biedt geopolitiek ook kansen, met name in defensie en energie-infrastructuur:
Defensie: Opgeschroefde Europese defensiebudgetten en eisen voor lokale productie creëren overnamekansen voor Nederlandse bedrijven.
Energietransitie: Bedrijven actief in energie-infrastructuur blijven aantrekkelijke overnamedoelen, gedreven door duurzaamheidsdoelstellingen en fundamentele beperkingen zoals netwerkcapaciteit.
Wendbaarheid: het winnende verschil
In een wereld van versnellende verandering scheidt wendbaarheid de winnaars van de achterblijvers. Van Daal: “Bedrijven die hun businessmodel, mensen en producten snel kunnen aanpassen, zullen de winnaars zijn.”
Het draait niet alleen om efficiëntie, maar om offensieve wendbaarheid: het vermogen om proactief te innoveren, herpositioneren en transformeren.
Aanbevelingen voor het management
De boodschap voor 2026 is helder: niets doen is de grootste risicostrategie. Ondanks onzekerheid moeten bestuurders daadkrachtig optreden.
Vier prioriteiten springen eruit:
Stel AI Due Diligence centraal: Beoordeel streng de AI-gereedheid van zowel de eigen organisatie als potentiële overnamedoelen. Maak dit een vast agendapunt voor elke investeringscommissie.
Breng risico’s en kansen systematisch in kaart: Bouw robuuste scenarioanalyses die rekening houden met geopolitieke, technologische en regelgevende veranderingen.
Voer geopolitieke due diligence uit: Evalueer hoe mondiale en nationale politieke ontwikkelingen zowel overnamedoelen als de eigen strategische opties beïnvloeden.
Zet in op wendbaarheid: Geef de voorkeur aan bedrijven die bewezen snel kunnen transformeren. De snelheid van aanpassing zal bepalen wie waarde weet te creëren in de komende jaren.
Conclusie: de weg vooruit
De toekomst blijft onzeker, maar het omgaan met die onzekerheid is nu een kerncompetentie voor leiders. Nederlandse bedrijven die bewust risico nemen, transformatie prioriteren en investeren in wendbaarheid, grijpen de kansen die deze dynamische markt biedt.
Stilstaan is geen optie: AI-investeringen en strategische transformatie zullen de Nederlandse dealmaking in 2026 sturen.
LEES OOK: Young M&A Forum over exponentiele technologie: “Het meest opwindende en disruptieve tijdperk ooit”
