Genderkloof in venture capital blijft groot: vrouwelijke oprichters onder druk

Vrouwen zijn nog altijd sterk ondervertegenwoordigd in het bedrijfsleven, en vooral aan de top. Zo bekleden zij slechts 29 procent van de C-suite-posities, blijkt uit recent onderzoek van McKinsey.

Die ongelijkheid werkt door tot in de wereld van venture capital (VC), waar vrouwelijke oprichters en investeerders structureel minder kansen krijgen dan hun mannelijke tegenhangers.

De discussie over genderdiversiteit in de investeringswereld laaide recent opnieuw op na een rechtszaak tegen het Amerikaanse VC-fonds Insight Partners, waarin een voormalige topmanager het bedrijf beschuldigt van genderdiscriminatie en wangedrag op de werkvloer.

Volgens investeerders onderstreept de zaak een breder probleem: met name in Centraal- en Oost-Europa (CEE) blijft diversiteit in VC-financiering ver achter.

Minder deals voor vrouwelijke oprichters
Uit recente cijfers van PitchBook blijkt dat Europese startups die zijn opgericht of mede-opgericht door vrouwen een kleiner aandeel van het totale aantal investeringsdeals ontvangen dan in voorgaande jaren. Sinds 2008 haalden door vrouwen opgerichte startups in Europa gezamenlijk 8,8 miljard euro op via 5.933 deals.

In diverse CEE-landen, waaronder Servië, Letland, Kroatië, Slovenië en Oekraïne, zijn VC-investeringen in vrouwelijk geleide bedrijven echter zeldzaam. Ook wanneer wordt gekeken naar startups met minstens één vrouwelijke mede-oprichter, blijven CEE-landen duidelijk achter bij West-Europese en Scandinavische landen.

‘VC is nog altijd een mannennetwerk’
Volgens Daiva Rakauskaitė, partner en fondsmanager bij Aneli Capital, is een belangrijk deel van het probleem terug te voeren op de structuur van de sector zelf. Aneli Capital is een fondsbeheerder gevestigd in Vilnius en beheert het Aneli Venture Capital Fund, een early-stage VC-fonds met een omvang van 35 miljoen euro.

“Venture capital is nog steeds sterk relatiegedreven en wordt gedomineerd door mannen. Daardoor blijven veel deals binnen mannelijke netwerken”, zegt Rakauskaitė. “In Centraal- en Oost-Europa zijn investeerders vaak behoudender en is het aantal vrouwelijke oprichters lager, wat de investeringsmogelijkheden verder beperkt.”

Volgens haar zouden vrouwen juist nadrukkelijker hun intrede moeten doen in sectoren die traditioneel aantrekkelijk zijn voor VC’s. “Onderzoek toont aan dat diverse teams meer waarde creëren. Als investeerders dat serieus meenemen, kan dat leiden tot nog meer succesvolle scale-ups en unicorns.”

Diversiteit loont aantoonbaar
Dat diversiteit rendeert, wordt bevestigd door meerdere studies. Onderzoek van Harvard Business School laat zien dat VC-fondsen met 10 procent meer vrouwelijke investeringsprofessionals betere resultaten behalen bij hun portefeuillebedrijven en bijna 10 procent winstgevendere exits realiseren, zo blijkt uit een rapport van het Milken Institute.

Ook onderzoek van Grant Thornton wijst uit dat diversiteitsstrategieën bijdragen aan innovatie en een sterkere bedrijfscultuur.

Rakauskaitė benadrukt echter dat het niet alleen om gender moet draaien. “De focus moet liggen op kwaliteit, waarden en prestaties van teams. Gender mag geen beperkende factor zijn in talentherkenning; visie, executiekracht en samenwerking zijn doorslaggevend.”

Ongelijkheid begint al aan de basis
Het McKinsey-rapport laat zien dat ongelijkheid vaak al ontstaat bij startersfuncties. Zo wordt slechts 21 procent van de vrouwelijke medewerkers op instapniveau aangemoedigd om met AI-toepassingen te werken, tegenover 33 procent van de mannen. Dit vertaalt zich in lagere verwachtingen: slechts 37 procent van de vrouwen gelooft dat AI hun loopbaan zal verbeteren, vergeleken met 60 procent van de totale beroepsbevolking.

Volgens Rakauskaitė ligt hier een duidelijke verantwoordelijkheid voor managers. “De toekomst van diversiteit hangt uiteindelijk af van leiderschap. Managers moeten actief investeren in de groei van álle talenten. Alleen zo creëren we duurzame waarde, in venture capital én daarbuiten.”

LEES OOK: Juryverslag Best Diversity Firm 2025: “Het voelt echt doorleefd binnen dit kantoor”