Dit zijn de top 10 geopolitieke risico’s voor de mondiale M&A-markt in 2026
Vorig jaar waarschuwde de Eurasia Group in haar risicoanalyse voor een terugkeer naar de ‘law of the jungle’ in 2025: een wereld waarin de machtigste landen de regels bepalen en de wereld opdelen in zogeheten ‘spheres of influence’.
Onder president Trump is deze voorspelling uitgekomen. In zijn eerste jaar als president bedreigde hij bondgenoten met territoriale annexatie, probeerde hij Oekraïne tot capitulatie te dwingen en voerde hij illegale militaire acties uit in het Caribisch gebied.
Met de recente militaire actie in Venezuela geeft Trump dictators wereldwijd feitelijk een vrijbrief om te doen wat zij willen binnen hun eigen invloedssfeer, waarbij het internationale recht terzijde wordt geschoven. Met nieuwe dreigementen richting Groenland belooft 2026 een nog spannender jaar te worden – iets wat duidelijk terugkomt in de ranglijst van risico’s.
De ranking is vastgesteld op basis van drie criteria: de wereldwijde impact, de waarschijnlijkheid dat het risico zich manifesteert en de nabijheid van de dreiging in het komende jaar.
Risico 10: Het waterwapen
Water wordt de meest betwiste gedeelde hulpbron ter wereld. In 2026 neemt de vraag naar water verder toe, verdiept het bestuurlijke vacuüm zich en verandert water in een geladen wapen in enkele van ’s werelds gevaarlijkste rivaliteiten. Ook niet-statelijke actoren zullen water inzetten om de zwakte van staten uit te buiten. Wat begon als een humanitaire crisis, ontwikkelt zich tot een bedreiging voor de nationale veiligheid.
Risico 9: Zombie-USMCA
De Noord-Amerikaanse handel raakt in 2026 verstrikt in een impasse. De handelsovereenkomst tussen de Verenigde Staten, Mexico en Canada (USMCA) wordt niet verlengd, niet gemoderniseerd en niet beëindigd. Ze blijft als een zombie voortbestaan, waardoor bedrijven en overheden in onzekerheid verkeren terwijl president Donald Trump de onderhandelingen met Amerika’s twee grootste handelspartners voortzet.
Risico 8: AI eet zijn gebruikers op
Onder druk om inkomsten te genereren en torenhoge waarderingen te rechtvaardigen, zullen sommige AI-bedrijven overstappen op exploitatieve bedrijfsmodellen. Die vormen een groeiend risico voor sociale en politieke stabiliteit.
Risico 7: China’s deflatieval
Peking weet ook dit jaar niet te ontsnappen aan zijn deflatoire val. In plaats daarvan probeert China zich eruit te exporteren door wereldmarkten te overspoelen met goedkope goederen – ten koste van andere economieën.
Risico 6: Staatskapitalisme met Amerikaanse kenmerken
Al in 2025 waarschuwde Eurasia Group dat president Donald Trump het vriendjeskapitalisme in ’s werelds grootste economie zou versterken. Het resultaat is de meest economisch interventionistische Amerikaanse regering sinds de New Deal. In 2026 zal deze aanpak zich verder verdiepen en institutionaliseren, met ingrijpende gevolgen voor de relatie tussen de publieke en private sector.
Trumps vorm van staatskapitalisme is persoonlijk en transactioneel. Bedrijven die zich schikken naar zijn agenda krijgen een gunstigere behandeling van de federale overheid. Hoewel het merendeel van het Amerikaanse bedrijfsleven zijn activiteiten voortzet, loopt een groeiend aantal bedrijven dat zich niet conformeert het risico structureel benadeeld te worden.
Succes bij fusies en overnames, goedkeuringen van toezichthouders, vrijstellingen van importheffingen of toegang tot overheidsdeals vereist steeds vaker niet alleen beleidsmatige afstemming, maar ook nabijheid tot de inner circle van de president. Het tariefbeleid – waarbij vrijstellingen eerst worden beloofd en vervolgens weer ingetrokken – heeft bedrijven uit alle sectoren richting Washingtons lobbycircuit geduwd. Meespelen is economisch rationeel; weerstand is kostbaar. Juist dat maakt het systeem zelfversterkend.
Risico 5: Rusland’s tweede front
Het gevaarlijkste front in Europa verschuift in 2026 van de loopgraven rond Donetsk naar de hybride oorlog tussen Rusland en de NAVO. De gevechten in Oekraïne zullen naar verwachting voortduren, met sporadische diplomatie onder leiding van Donald Trump, maar zonder een snelle doorbraak voor een van beide partijen.
Rusland zal proberen zijn territoriale winsten uit te breiden en blijft burgerdoelen aanvallen. Oekraïne zal op zijn beurt dieper Russisch grondgebied blijven treffen. Tegelijkertijd is de uitgangssituatie instabieler dan in 2025. Nu de oorlog zijn vijfde jaar ingaat, verslechtert de positie van Oekraïne en neemt de druk vanuit de Verenigde Staten toe.
De risico’s stapelen zich op: een verzwakt Oekraïne dat tot capitulatie wordt gedwongen, of juist een wanhopiger Oekraïne dat grotere risico’s neemt en zo verdere Russische escalatie uitlokt. Maar ongeacht de ontwikkelingen aan het front ligt het grootste gevaar elders. Rusland zal zijn grijze-zone-operaties tegen de NAVO opvoeren: van sabotage van infrastructuur tot luchtruimschendingen en verkiezingsinmenging. De NAVO zal, na jaren van terughoudendheid, voor het eerst terugslaan. Die combinatie vergroot de kans op gevaarlijke confrontaties in het hart van Europa.
Risico 4: Europa onder belegering
De uitholling van het politieke midden in Europa is al een decennium gaande. Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk beginnen 2026 met zwakke en impopulaire regeringen, onder druk van zowel populistisch rechts als populistisch links, en van een Amerikaanse regering – versterkt door staatsgezinde sociale media – die hun mogelijke val openlijk toejuicht.
Geen van deze landen heeft geplande nationale verkiezingen, maar alle drie lopen ze risico op politieke verlamming en, in het slechtste geval, destabilisatie. Minstens één leider zou kunnen vallen. De gevolgen reiken verder dan nationale grenzen: Europa’s vermogen om zijn economische problemen aan te pakken, het veiligheidsvacuüm na de Amerikaanse terugtrekking te vullen en Oekraïne te blijven steunen, komt ernstig onder druk te staan.
Risico 3: De Donroe-doctrine
De regering-Trump wil niet langer optreden als politieagent van de wereld, maar is vastbesloten directe controle uit te oefenen over Amerika’s ‘eigen achtertuin’. Door de logica van de Monroe-doctrine nieuw leven in te blazen, probeert Trump de Amerikaanse macht in het westelijk halfrond te consolideren.
Waar de oorspronkelijke doctrine buitenlandse inmenging moest voorkomen, verbreedt Trumps interpretatie het concept aanzienlijk. Het doel is niet alleen om China, Rusland en Iran buiten de regio te houden, maar ook om Amerikaanse suprematie actief af te dwingen via militaire druk, economische dwang, selectieve allianties en persoonlijke afrekeningen. In 2026 vergroot deze aanpak het risico op beleidsoverschrijdingen en onbedoelde escalaties.
Risico 2: ‘Over powered’
De kerntechnologieën van de 21e-eeuwse economie draaien op elektronen: elektrische voertuigen, drones, robots, geavanceerde productie, slimme energienetwerken, batterijopslag en AI. Al deze systemen steunen op dezelfde ‘elektrische stack’: batterijen, motoren, vermogenselektronica en ingebedde computers.
Wie deze stack beheerst, kan vrijwel alles bouwen wat de moderne economie vereist. Wie haar uit handen geeft, koopt zijn toekomst bij een ander. China heeft deze stack onder de knie. De Verenigde Staten geven haar uit handen. In 2026 wordt deze divergentie onmogelijk te negeren.
Risico 1: Amerikaanse politieke revolutie
Trump probeert de beperkingen op zijn macht af te breken, het staatsapparaat naar zich toe te trekken en het in te zetten tegen zijn tegenstanders. Daarmee dreigen de Verenigde Staten in 2026 zelf de grootste bron van wereldwijd risico te worden.
“Het is een groot woord: revolutie”, zegt Ian Bremmer, president van de Eurasia Group. “Maar onder Trump is die revolutie gericht op het bewapenen van politieke instellingen, het loyaal maken van de administratieve staat aan het presidentschap en het verzwakken van de checks and balances binnen de uitvoerende macht. We weten niet of deze revolutie zal slagen, maar we weten wel dat zij gaande is.”
Door het uitblijven van serieus tegenwicht van Democraten in het Congres, de media en het bedrijfsleven acht Bremmer de kans groot dat deze revolutie eerder slaagt dan wordt gestopt – áls zij al wordt gestopt.
Trump weet bovendien dat een Democratische overwinning bij de midterms in november funest voor hem zou zijn. Hij is zich er ook van bewust dat hij op meerdere kernpunten zeer onpopulair is onder kiezers. Dat vergroot de kans dat hij zijn huidige koers juist verder intensiveert, met aanzienlijke instabiliteit tot gevolg en met directe gevolgen voor economieën wereldwijd.
Kortom, buckle up, want 2026 wordt wederom een extreem spannend en volatiel jaar.
