De hype verdampt, het kapitaal blijft: waarom de energietransitie volwassen wordt
De hype is voorbij, maar de investeringen in de energietransitie zijn er niet minder om. De komende jaren blijven decarbonisatie, digitalisering en deglobalisering belangrijk, verwachten experts. “Greenhushing is in opkomst.”
Trends
Niettegenstaande het ‘drill baby, drill‘ dat Donald Trump bepleit, zet de energietransitie in de VS en in Europa gewoon door. “Het is alleen geen hype meer, zoals in 2021”, zegt Elin Ljung, Operating Partner en Head of Sustainability & Communication bij de Zweedse investeringsmaatschappij Nordic Capital.
“Maar grote institutionele beleggers, met name pensioenfondsen, blijven gewoon investeren. De overwegingen zijn minder idealistisch getint dan voorheen, en eerder gericht op zakelijke voordelen, financieel rendement en tastbare impact. Allemaal goed haalbaar, nu de nieuwe generatie wind- en zonne-energie al goedkoper is dan fossiele energie. Daarnaast speelt risicomanagement een grote rol. Zeker in Europa en staten als Californië en New York worden klimaatrisico’s meegenomen in investeringsbeslissingen als onderdeel van het reguliere due diligence-proces.”
Gerben Hieminga, energiesectoranalist bij ING, herkent zich in dit beeld. “Veel bedrijven verduurzamen wel, maar communiceren er minder openlijk over.” Deze ‘greenhushing‘ volgt op de politieke backlash in de VS en het toenemend aantal klimaatrechtszaken, zegt Hieminga. “Vorig jaar waren dat er wereldwijd 225, het totaal staat nu al op 3000.”
Daarnaast zijn veel Europese bedrijven ook bezorgd voor de gevolgen van klimaatverandering. “Wereldwijd bedroeg de klimaatschade vorig jaar 350 miljard dollar, waarvan slechts een derde verzekerbaar was.”
Een andere trend – zeker in Europa, Nederland en de Scandinavische landen voorop – is dat geopolitieke risico’s in toenemende mate worden meegenomen in investeringsbeslissingen. Lees: investeerders zien dat overheden en bedrijven voor hun energie minder afhankelijk willen worden van het Midden-Oosten en landen als Rusland en China.
“Energie is niet langer alleen een groen thema, maar ook een strategisch onderwerp dat draait om veiligheid, concurrentiekracht en onafhankelijkheid”, zegt Tom Snijckers, partner bij corporate finance-specialist Oaklins.
Al deze trends versterken de ‘drie D’s’ die de energiesector al enkele jaren kenmerken: decarbonisatie, digitalisering en deglobalisering. In Nederland resulteert dit vooral in een toenemende druk om te elektrificeren. Auto’s, woningen en fabrieken stappen massaal over op elektriciteit, waardoor de vraag naar stroom stijgt. Zij het in een trager tempo dan gewenst: het elektriciteitsnet kan de vraag niet bijbenen. Het gevolg is netcongestie: het stroomnet raakt overbelast, waardoor wind- en zonneparken, bedrijven en consumenten soms geen aansluiting krijgen.
M&A en investeringen
In Nederland zijn investeringen in bedrijven, producten en diensten vaak gericht op oplossingen om de netcongestie tegen te gaan en om een stabiele toevoer van hernieuwbare energie te bespoedigen. Snijckers ziet tegenwoordig andere deals langskomen dan drie, vier jaar geleden: “Toen waren transacties sterk gericht op opwekking van duurzame energie. Nu gaat het niet meer primair om het neerzetten van nieuwe windmolens en zonneparken, maar om het aanleggen van kabelverbindingen en het bouwen van batterijparken.”
Rondom de duurzame energiebronnen ontstaat bovendien een nieuw ecosysteem van diensten en producten. Denk aan installatie van batterijen, laadpalen of software voor demand side management, waarbij energieverbruik wordt getimed op basis van aanbod en prijzen.
Toonaangevende deals
De energietransitie vraagt om kapitaal met een lange adem. De financieringsbehoefte wordt geschat op tientallen miljarden per jaar, alleen al in Nederland. Grote institutionele beleggers zoals pensioenfondsen spelen daarbij een cruciale rol. APG en PGGM zijn uitgegroeid tot de grootste investeerders in duurzame energie-infrastructuur in Nederland.
Een voorbeeld is de investering van 300 miljoen euro door APG in Return Energy. Dit bedrijf bouwt grootschalige batterijparken op hoogspanningsniveau, die functioneren als buffers om onbalans in het net op te vangen.
Daarnaast spelen private-infrastructuurfondsen een hoofdrol in de energietransitie, zegt Franz-Ewald Mitterdorfer, Director Corporate Finance (M&A) bij ING. “Het groeipercentage waarmee zij kapitaal kunnen ophalen overstijgt die van traditionele private equity-fondsen.”
Dat kapitaal stroomt zowel naar grote projecten (windparken, solar, opslag) als naar kleinere bedrijven in het ondersteunende ecosysteem. Mitterdorfer geeft als voorbeeld de recente overname van OMR Moerdijk – dat voedselafval omzet in biogas – door het infrastructuurfonds CVC DIF. Een voorbeeld uit eigen praktijk: ING begeleidde de verkoper Perpetual Next.
Toekomstvisie
De vraag naar energie neemt de komende jaren alleen maar toe, al was het maar door de voortdenderende digitalisering. Meer datacenters, meer AI-rekenkracht: dat is alleen mogelijk door meer energie.
Wil de energiesector die honger kunnen voeden met duurzame energie, zal decarbonisatie, digitalisering en deglobalisering zich waarschijnlijk moeten voortzetten.
In welke vorm deze drie D’s zich zullen manifesteren? Behalve wind- en zonne-energie, zullen ook andere energievormen vaker worden ingezet. Denk aan kernenergie: Ljung wijst erop dat in de Oekraïne al steeds vaker kleine nucleaire centrales worden neergezet, in reactie op het platleggen van grote centrales door Rusland.
Infrastructurele investeringen in de distributie van energie zullen ook aanhouden. Hieminga noemt de investeringen in ‘ transformatorstations, waterstof- en CO2-infrastructuur en havenfaciliteiten’ die in Nederland de komende jaren nodig zijn om de energietransitie verder in goede banen te leiden.
Snijckers denkt dat de sector zich de komende jaren vooral zal kenmerken door een verder opkomst van software-achtige bedrijven die hun klanten helpen met het slim verbruiken en misschien wel slim opwekken van energie. “De toegevoegde waarde verschuift van het leveren van elektronen naar het intelligent managen van energiestromen.”
LEES OOK:
Frank de Hek (Oaklins): “De tuinbouw staat aan de vooravond van een nieuwe consolidatiegolf”
